[Cháo Gói Cho Những Ai Trầm Cảm]
Chúng Ta Có Công Bằng Khi Nói Đến Trầm Cảm?
 |
| Chúng Ta Có Công Bằng Khi Nói Đến Trầm Cảm? |
Khoảng những năm 2000, trầm cảm là một khái niệm xa lạ với nhiều người. Thời gian ấy, khi nói về sức khỏe mọi người thường hỏi rằng:
- Dạo này sức khỏe thế nào? Có ốm đau bệnh tật gì không?
Chẳng có ai mà đi hỏi là:
- Độ này làm việc vất vả có bị căng thẳng, stress hay không? Có lo lắng hay áp lực nhiều không?
Mọi người không cho rằng, đây là một vấn đề sức khỏe. Trầm cảm bị đánh đồng với cảm xúc. Nó ngang hàng với hỉ nộ ái ố, sáng nắng chiều mưa. Bệnh tật là cứ phải là uống thuốc hay lôi vào bệnh viện…... thì mới được tính. Không có mấy người nhận ra rằng: trầm cảm có một một thứ mà những cảm xúc thông thường không có - bệnh.
Phải! Là bệnh trầm cảm. Rất ít người nhận thức được điều này. Chính vì lẽ ấy, trầm cảm chẳng được quan tâm, xem xét một cách công bằng.
Những bất công với trầm cảm:
Nếu ai đó chết vì đau tim, mọi người sẽ tỏ ra thương xót. Nhưng nếu 1 bệnh nhân trầm cảm qua đời, không khéo sẽ có những người cười cợt và mỉa mai cái chết ấy. Hiểu biết nông cạn và hời hợt về vấn đề này khiến họ trở thành những con người vô cảm. Hơn thế, nó còn góp phần làm tình trạng của những bệnh nhân trầm cảm vốn cần sự cảm thông chia sẻ, lại ngày càng tệ hơn.
Tôi hoàn toàn có thể xin nghỉ làm vì lý do hắt hơi sổ mũi - dăm ba cái bệnh mà ai cũng từng bị. Nhưng chắc chắn là, chẳng ai đồng ý cho tôi nghỉ vì lý do tôi bị trầm cảm. Tôi cũng bị bệnh như ai kia mà. Thậm chí nó còn nghiêm trọng hơn rất rất nhiều những căn bệnh khác ấy chứ. Bất công thực sự!
Nếu nói rằng "Tôi đang đau đầu" có khi mọi người còn quan tâm để ý, thuốc thang đem về. Chứ nếu nói là "Tôi đang bị trầm cảm đây này!" Không khóe người ta sẽ ngó lơ đi luôn. Triệu chứng của một căn bệnh (đau đầu) còn được xem trọng hơn là chính căn bệnh ấy (Trầm cảm). Chán chả buồn nói.
Nguyên nhân trầm cảm:
Mãi cho đến những năm gần đây khi tình trạng người mắc bệnh trầm cảm ngày càng gia tăng mọi người mới bắt đầu để ý đến nó. Theo ước tính của WHO, đến năm 2020, trầm cảm là căn bệnh thứ hai gây hại đến sức khỏe con người chỉ sau tim mạch.
Ngoài những nguyên nhân phổ biến như áp lực gia đình, sức ép xã hội hay chấn thương tâm lý từ khi còn nhỏ . Xã hội hiện đại với tốc độ phát triển nhanh chóng cũng vô tình đòi hỏi hiệu quả công việc gia tăng, bộ não làm việc quá tải, chúng ta bị stress nhiều hơn. Không chỉ vậy, việc quá lệ thuộc vào mạng xã hội khiến nhiều người ngày càng trở nên cô độc và ít được chia sẻ. Hoặc có chăng, những kết nối, nói chuyện hay tương tác thông qua internet cũng không có chiều sâu. Giữa người với người không có những liên kết sâu sắc. Kết quả là, ngày nay, chúng ta đang sống trong sự báo động của căn bệnh mang tên - trầm cảm.
Những sai lầm phổ biến:
Thật không may, hầu hết mọi người không có cái nhìn đúng đắn và hiểu biết về căn bệnh này. Đã là bệnh thì phải chữa. Nhưng chẳng mấy người hiểu được tầm quan trọng của việc chữa trị căn bệnh ấy. Thường thì, mọi người cho rằng nó có thể tự khỏi, hoặc là nó chỉ tồn tại trong một giai đoạn nào đấy thôi. Trầm cảm đâu có như mấy cái mụn trứng cá cơ chứ! Đâu có chuyện mặc kệ nó, đợi đến hết tuổi dậy thì là xong. Nếu không có sự can thiệp của thuốc chữa trị, không có các liệu pháp tâm lý hay sự chia sẻ của mọi người xung quanh, nó sẽ đeo bám cả đời chứ chẳng chơi.
Nhiều người cứ cho rằng, quan tâm động viên, chia sẻ rồi an ủi này nọ là căn bệnh này sẽ thuyên giảm rồi chấm dứt. Ừ thì, nó cũng có tác dụng phần nào. Nhưng cứ thử nghĩ mà xem. Ốm sốt đùng đùng mà chẳng thuốc thang gì, cứ ngồi vỗ về an ủi:
- Bao nhiêu người đang quan tâm,động viên đây này, bệnh mau khỏi nha! Cố lên, gắng lên...
Thôi thì, nghĩ một cách tích cực, những bệnh nhân trầm cảm cũng được quan tâm một tí, chia sẻ động viên một tẹo. Méo mó có còn hơn không.
Mỉa mai thay, cái "méo mó" mà chúng ta cứ gọi là san sẻ nỗi niềm với trầm cảm lại thường sai tè le.
Rất nhiều lời động viên như kiểu: “Đừng buồn nữa, hãy suy nghĩ tích cực và cố gắng vui lên..... bala bala”. Nó xuất phát từ sự quan tâm thật lòng, từ ý tốt. Không may, những lời nói thế này chẳng những không có tác dụng, nó còn như xát muối vào nỗi đau của họ. Chúng ta cần hiểu là, chẳng có bất kỳ cái công tắc đóng mở nào để điều khiển cảm xúc. Không hề có chuyện, tôi đang buồn da diết mà lại có thể "tạch" một cái biến thành một con người vui vẻ cho được. Thứ họ cần là sự cảm thông và thấu hiểu. Nếu không biết làm gì cả, hãy cứ im lặng và lắng nghe. Đôi khi ai đó than vãn với chúng ta về vấn đề này vấn đề nọ khiến họ căng thẳng, khó chịu không phải là để ta tìm ra cách giải quyết vấn đề ấy giúp họ. Đơn giản, họ chỉ muốn có người nghe và hiểu cảm xúc của bản thân. Nghĩ lại mà xem. Hầu hết chúng ta mới chính là người hiểu nhất về vấn đề của mình cơ mà! Chỉ khi nào người đối diện trực tiếp xin lời khuyên, đấy mới là lúc chúng ta đưa ra giải pháp.
Nên làm gì với những bệnh nhân trầm cảm:
Việc ta có thể làm là ở bên họ và cho họ biết, bạn quan tâm tới họ nhường nào. Đó thể đó chỉ là việc ngồi im lặng hàng giờ bên họ, nghe họ nói về những cảm xúc mà bạn và chính họ chẳng bao giờ hiểu nổi. Và thực sự thì đó là những cảm xúc…...chẳng bao giờ hiểu nổi. Nhưng bạn có thể bảo với họ rằng: “Cảm thấy như vậy thì không có sao, đó chẳng phải là lỗi của bạn! Có ai mà lại đi xin lỗi vì đã sốt đùng đùng do mắc bệnh cơ chứ?”.
Và khi, họ đã mở lòng với bạn, bạn có thể hỏi rằng: “Mình có thể giúp được gì cho bạn hay không?”. Câu trả lời thường là không. Nhưng điều đó khiến họ cảm nhận được rằng họ có “đồng minh” trong cuộc chiến này. Và rồi, sau tất cả, chúng ta hoàn toàn có thể tin tưởng vào một tương lai đầy hứa hẹn.
Cuối cùng tôi chỉ muốn nói rằng, Hãy cảm thấy bản thân thật may mắn vì không phải vật lộn với cả đống cảm xúc rối rắm không lối thoát. Chúng ta đang được hưởng thứ đặc quyền mà người trầm cảm ao ước. Vì thế hãy cảm thông và chia sẻ với họ. Tôi cũng chẳng biết làm gì nữa, tôi cũng mù tịt về vấn đề này như ai thôi. Nhưng tôi sẽ luôn nhớ là, những người trầm cảm cần được đánh giá công bằng về tình trạng của mình. Còn ban? Bạn nghĩ sao?
