[Bánh Mì Nguội]
Cố Chấp Là Bản Năng, Khách Quan Là Do Rèn Luyện! (p2)
 |
| Làm sao để khách quan? |
Khi mà sự “cố chấp” đã là bản năng, ta sẽ luôn nhìn nhận mọi thứ dưới một cái kính mang tên “Thiên kiến xác nhận”. Ở đó mọi thứ không còn thể hiện đúng bản chất của nó nữa. Nó bị bóp méo và sai lệch theo mong muốn, niềm tin và quan điểm của bản thân.
Vậy làm sao để gỡ cái kính đó xuống và nhìn nhận mọi thứ với cái nhìn khách quan?
Link phần 1: Chúng ta cố chấp một cách bản năng
__________________________
Người ngoài cuộc thì sáng suốt.
Một điều mà chúng ta luôn được nhắc đó là: người trong cuộc thì u mê, người ngoài cuộc thì sáng suốt.
Lý do bởi vì: Người ngoài cuộc là người không có sẵn niềm tin hay quan điểm với vấn đề đang diễn ra. Chính vì thế góc nhìn của họ không bị bó hẹp mà mở rộng với cái nhìn toàn diện, bao quát. Ngược lại, với người trong cuộc - người có sẵn niềm tin và quan điểm, họ sẽ nhìn mọi thứ dưới góc nhìn bó hẹp của bản thân. Họ chỉ nhìn thấy điều họ muốn thấy, nghe thấy những điều họ muốn nghe.
Nếu một chàng trai đang hăng say với ý tưởng kinh doanh mới, anh ta sẽ chỉ thấy cơ hội mà chẳng nhìn ra được những rủi ro.
Một cô gái tin rằng chàng trai đối diện không còn yêu mình, sẽ chỉ nhìn thấy những cử chỉ lạnh nhạt, thờ ơ hoặc cố diễn giải những hành động của người kia để khớp với niềm tin rằng anh ta không còn yêu mình. Dù rằng anh ta có cố tỏ ra ân cần yêu thương đến thế nào thì dưới mắt cô gái đó chỉ là sự giả dối hoặc có vẻ như giả dối.
Để có cái nhìn khách quan, hãy đặt mình ở vị thế của người ngoài cuộc và nhìn vào vấn đề. Ở đó ta sẽ công bằng hơn khi đưa ra đánh giá và phán xét. Lùi lại và nhìn rộng ra! Nó thực sự khó, nhưng đáng giá.
Tôn trọng sở thích, quan điểm, niềm tin của người khác.
Sở thích thì không có đúng và sai. Tôi thích phở hơn cơm không có nghĩa là nó đúng với cả bạn.
Đừng bao giờ cãi nhau hay chỉ trích người đối diện vì hai người có ai gu âm nhạc khác nhau. Đơn giản thích là thích, thế thôi. Không cần lý do và không cần bàn cãi.
Điều này có vẻ hiển nhiên khi đọc, nhưng trong cuộc sống bạn sẽ thấy phần lớn cãi vã đến từ bất đồng về quan điểm, sở thích, niềm tin.
Tôn trọng và tôn trọng!
Tiếp nhận và xem xét những quan điểm trái chiều.
Có một nghịch lý về việc học hỏi.
Khi ta được học hay tiếp thu một kiến thức, nó sẽ hình thành niềm tin và quan điểm ở mỗi chúng ta. Vậy là, thiên kiến xác nhận vào cuộc, nó bắt đầu tìm kiếm những bằng chứng, các quan điểm ủng hộ. Từ đó, niềm tin và quan điểm về kiến thức kia được gia cố để trở nên vững chắc.
Điều này mang đến một bất lợi. Khi có một thông tin, kiến thức mới đối nghịch với điều ta biết xuất hiện (dù đúng hay sai), bộ não sẽ hình thành một phòng tuyến kiên định để bác bỏ và chống trả lại. Mô hình chung, nó ngăn cản chúng ta tiếp nhận và học hỏi những điều mới.
Ta có thể dễ dàng nhận ra điều này ở trẻ nhỏ và người già. Ở trẻ nhỏ, khi niềm tin và quan điểm chưa được hình thành, mọi thứ được tiếp nhận một cách dễ dàng. Thông tin đơn giản là chạy tọt vào bộ não của đứa trẻ. Đó là lý do trẻ nhỏ thì học hỏi, và tiếp thu rất nhanh.
Nhưng ngược lại, ở những người lớn, khi niềm tin và quan điểm đã có sẵn, bất kỳ thông tin nào đối nghịch sẽ phải đủ mạnh để lấn áp và thay thế niềm tin cũ. Do đó việc học hỏi và tiếp thu trở nên cực kì chậm chạp và khó khăn.
Vì thể, để trở nên khách quan, ta cần tiếp nhận và xem xét những quan điểm trái chiều. tập nghi ngờ những điều mình tin tưởng và tôn trọng những quan điểm mới dù nó có phần khác lạ và đôi chút khó chịu để tiếp thu.
Cả 3 điều trên đều rất khó để thực hiện. Nhưng bạn biết đấy, trở nên khách quan chẳng thể nào là chuyện sớm chiều. Khó khăn càng nhiều thành quả càng lớn.
Để bạn có chút động lực bắt đầu, Tiệm Ăn Tâm Lý sẽ mách bạn một mánh nhỏ khi góp ý. Hãy thêm từ “và” khi góp ý. Nó khiến lời nói của bạn thêm phần tôn trọng ý kiến người đối diện đồng thời vẫn nói ra được quan điểm của bản thân.
_____________________
P/s: “Bạn có nghĩ như thế không?” - đây mới là “key” nè!
