[Trà Nợ Deadline]
Bạn Có Phải Là Phiên Bản Của Một Tay Xạ Thủ Texas?
 |
| Ngụy Biện Của Tay Xạ Thủ Texas |
Nói đến xạ thủ mà không có vài cuộc đọ súng thì đúng là phí hoài. Cơ mà phí thật, bởi vì tay xạ thủ này chỉ mới bập bẹ tập bắn vào hông căn nhà gỗ. Có chỗ thì chi chít vết đạn, chỗ lại lưa thưa. Rồi sau đó anh ta dùng sơn vẽ vòng tròn đồng tâm vào chỗ nhiều vết đạn nhất.
Bằng cách này, tay xạ thủ đã biến sự ngẫu nhiên trở nên có trật tự.
Ngụy biện Texas (Texas sharpshooter fallacy) là phép ẩn dụ dựa trên câu truyện trên. Nó minh họa cho cách chúng ta tìm kiếm điểm tương đồng, bỏ qua sự khác biệt và phớt lờ tính ngẫu nhiên.
Chúng ta có thể dễ dàng nhìn thấy khuôn mẫu này ở khắp mọi nơi!
Từ đền Parthenon, Tháp Rùa, Bức họa nàng Mona Lisa, quả táo của Apple….và hàng tá các kỳ quan khác đều được xây dựng dựa trên “tỉ lệ vàng” mà quên béng hoặc cố tình phủ nhận những kỳ quan khác cũng nổi tiếng mà không hề có sự xuất hiện của tỉ lệ vàng kia.
Hay thứ sáu ngày 13 nào đó luôn là một ngày tồi tệ. Hoặc như cứ đến tháng cô hồn thì mọi thứ lại hấm hứ cứ như có một thế lực vô hình nào đó nhúng tay vào.
Hoặc gần gũi hơn, bạn thấy mình và crush có hàng tá điểm chung. Nào là cùng sở thích xem One Piece, cùng ghét môn hóa, cùng yêu chó, thích mèo, cùng mê đồ của Tiệm Ăn Tâm Lý…… Để rồi đi đến kết luận “chúng ta sinh ra là để dành cho nhau”. Nhưng lại quên rằng có cả tá người đang lon ton ngoài kia cũng có những điểm chung đó mà không phải là “để dành cho nhau” hoặc chẳng thèm nhìn vào những điểm khác biệt tưởng như hiển nhiên giữa hai đứa.
Cũng như vạch lá tìm sâu, ta luôn đi tìm điểm chung cho mọi sự, vật sự việc mà quên rằng còn vô số các “vết đạn” ngoài kia chẳng hề gần “điểm hồng tâm” chút nào!
Lùi lại và nhìn toàn bộ bức tường “căn nhà gỗ” bằng không ta sẽ chẳng bao giờ biết được!
______________
P/s: Có ai đã đọc Mật Mã Da Vinci và thấy sự trùng hợp đến khó tin của những chi tiết được nói đến trong câu truyện chưa? Có lẽ tôi phải lùi lại và đọc cuốn sách ấy lần nữa.
