[Niêu Cơm Thạch Sanh]
Định Luật Parkinson Sai Ngay Từ Khái Niệm!
Tôi không biết định luật Parkinson có bị “tam sao thất bản” khi đến tai tôi hay không? Nhưng tất cả những tài liệu tôi được biết đều có chung một điểm: “Công việc luôn tự nở ra”. Và điều này không hề đúng.
 |
| Định Luật Parkinson Sai Ngay Từ Khái Niệm! |
Định Luật Parkinson Là Gì?
Định luật Parkinson được xuất phát từ một câu ngạn ngữ cổ: "Công việc luôn tự nở ra để lấp đầy thời gian ấn định".
Thử nghĩ mà xem! Khi deadline đến đít, cỗ máy ì ạch của bạn bỗng trở nên chơn chu như vừa mới được thay dầu. Đống bài tập cả tuần được giải quyết gọn nhẹ ngay trước 4h sáng.
Tất cả mớ kiến thức dềnh dang của cả một học kì gói gọn vào 3 ngày trước kì thi.
Và nếu cô bạn gái của bạn chỉ có 5 phút để sửa soạn cho buổi đi chơi. Cô ấy sẽ hoàn thành nó trong 5 phút. Ngược lại, nếu có tận 2h chuẩn bị. Cô ấy cũng sẽ ngốn hết nó ngon lành.
Vừa nghe qua ai cũng thấy định luật này rất giống với mình và thừa nhận tính đúng đắn của nó. Đơn giản bởi vì nó mô tả một phần thói quen.
Vậy là nó đúng?
Định Luật Parkinson Sai Ngay Từ Khái Niệm!
Hãy quay lại với 3 ví dụ ở trên: Đống bài tập, kiến thức chuẩn bị cho kì thi và việc trang điểm.
Dù bạn có 3 tháng, 3 tuần, 3 tiếng hay 3 phút để hoàn thành đống bài tập thì số lượng bài tập và yêu cầu của nó vẫn thế.
Không hề có chuyện vì có 3 tháng làm bài mà tự dưng 5 bài tập cần làm biến thành 10 bài. Cũng không thể vì chỉ có 3 phút mà từ 5 bài biến thành 1.
5 là 5, không có bất kì lý do nào biến 5 thành một con số khác.
Tương tự thế, không có bất kì lý do nào mà 5 bài tập đó trở nên dễ hơn hay khó lên vì lý do thời gian. Yêu cầu bài tập không hề thay đổi.
Nếu nó thay đổi, chúng ta đã gian lận.
Với kiến thức cho kì thi và việc trang điểm cũng vậy. Khối lượng và yêu cầu công việc không hề thay đổi dù thời gian có là bao nhiêu đi nữa.
Định luật Parkinson đã sai ngay từ khái niệm. Điều này dẫn đến những sai lầm khi ứng dụng!
Mối Liên Hệ Thực Sự Giữa Thời Gian Và Khối Lượng Công Việc.
Nếu công việc không tự nở ra thì điều gì khiến công việc ngốn nhiều thời gian hơn khi có thời gian nhiều hơn. Và ngược lại, khi có ít thời gian ta cũng vẫn có thể hoàn thành nó?
Tôi sẽ tạm gọi nó là “thời gian chết” - thời gian mà chúng ta không dành cho công việc.
Nếu tôi có 10 tiếng để chỉnh sửa 2 bức ảnh?
Tôi hoàn toàn có quyền vừa chỉnh sửa vừa chốt khách trên facebook. Hoặc vừa chỉnh sửa vừa lướt Tiktok. Cũng có thể làm đánh một giấc trước khi bắt đầu.
Công việc không hề nở ra. Ta chỉ lấp đầy chúng bằng những công việc khác, thời gian thư giãn hoặc cũng có thể là ngủ.
Nếu ta nói: “Mất 10 tiếng để chỉnh sửa 2 bức ảnh” thì công việc chỉnh sửa này đang phải gánh oan thời gian cho những việc khác.
Ngược lại: Nếu tôi chỉ có 10 phút để hoàn thành công việc trên, tôi bắt buộc phải làm chúng sơ sài, không đầy đủ hoặc tệ hơn là không kịp hoàn thành.
Công việc không thể co lại. Ta chỉ “ăn bớt” khối lượng hoặc yêu cầu để khớp với thời gian chỉ định.
Mối Liên Hệ Thực Sự Giữa Thời Gian Và Tính Chất Công Việc.
Chẳng có gì trực quan hơn là các ví dụ, hãy tưởng tượng bạn đang trong giờ kiểm tra và:
- 10 phút nữa hết giờ!
Tay bạn bỗng chốc hoạt động cực kì hiệu quả.
Bạn ngoáy lộn tùng phèo. Những con chữ từ tờ tài liệu dưới gầm bàn được chuyển lên mặt tờ giấy kiểm tra với tốc độ của ánh sáng. 10 phút cho 2 trang giấy toàn chữ là chữ.
Nhưng đó là trong giờ kiểm tra văn (với tài liệu). Điều gì sẽ xảy ra nếu đó là giờ kiểm tra toán?
Trong tình huống này, hầu hết những bộ não trở nên trống rỗng dưới áp lực của thời gian. Kết quả là, bạn chẳng làm được gì mà nhẽ ra thời gian ấy đủ để gặm tạm 1 bài dễ gỡ điểm.
Điều gì tạo nên sự khác biệt này?
Người bị đặt dưới áp lực thời gian không hề làm việc tốt hơn, họ chỉ sử dụng thời gian hiệu quả hơn. Và nếu thời gian là không đủ, họ phải hy sinh chất lượng công việc và sự thỏa mãn với công việc đó.
Vì thế, giới hạn thời gian đúng khi áp dụng với những công việc tay chân thuần kĩ năng và tỏ ra kém hiệu quả hay phản tác dụng với những công việc đòi hỏi nỗ lực tư duy, sáng tạo.
Bài Học Rút Ra:
Bởi vì công việc không thể nở ra hay co lại, hãy cho nó một khoảng thời gian phù hợp, không thừa mà cũng chẳng thiếu.
- Đối với công việc chân tay, thuần kĩ năng:
- Đặt công việc dưới áp lực thời gian giúp ta tối ưu thời gian hơn. Nhưng cũng đừng vì thế mà gò ép bản thân để rồi phải hy sinh chất lượng và sự thỏa mãn với công việc.
- Đối với công việc đòi hỏi nỗ lực tư duy hay sáng tạo:
- Áp lực thời gian khiến bộ não trở nên trống rỗng, trì trệ và kém hiệu quả.
