[Nem Chua Rán Nhớ Nhung]
HỘI CHỨNG ÁI KỶ VÀ CẠM BẪY TÌNH YÊU KHÔNG LỐI THOÁT
Tác Giả: Quin.
Chúng ta luôn biết rằng tình yêu là thứ thuộc về cảm xúc, và dẫu cho những đắng cay hay đau khổ mà nó mang lại, tình yêu vẫn luôn là một điều tuyệt đẹp trong cuộc đời của mỗi con người… Vậy sẽ như thế nào nếu ta yêu một người rối loạn nhân cách ái kỷ (Narcissistic Personality Disorder – NPD )?
 |
| Hội chứng ái kỉ trong tình yêu |
Tình yêu đích thực luôn đến từ 2 phía. Nhưng dường như người ái kỷ thì chỉ muốn nhận mà không muốn cho đi. Tuy vậy người ái kỷ đa phần rất thông minh và họ biết cách “giăng” bẫy tình ái để giam lỏng trái tim của đối phương. Nếu chỉ nhìn bề ngoài rất khó để biết đối phương có mắc chứng rối loạn ái kỷ hay không? Lý do bởi người ái kỷ luôn tỏa ra năng lượng tràn trề, thu hút và đầy tự tin. Thậm chí, một số người thực sự có năng lực và đạt được nhiều thành tựu to lớn. Khi yêu một người ái kỷ, bạn sẽ bị thu hút bởi cá tính và suy nghĩ có phần táo bạo. Nhưng về lâu dài, mối quan hệ này có thể gây ra nhiều phiền toái.
Tiến sĩ Hallett nói rằng: “Theo định nghĩa, rối loạn nhân cách được hình thành theo thời gian và thông qua trải nghiệm thời thơ ấu, di truyền và môi trường. Lưu ý rằng khi trưởng thành, những đặc điểm yêu bản thân không có khả năng phát triển thành rối loạn nhân cách. Thông thường, NPD sẽ bắt đầu ở tuổi thiếu niên hoặc đầu tuổi trưởng thành.”
1. Kẻ săn mồi (The predator)
Như một con thú săn mồi, kẻ ái kỷ cũng tìm kiếm đối tượng cụ thể để giăng bẫy. Đó thường là những trái tim mong manh, những người tự ti về bản thân mình với khao khát được an ủi, vỗ về.
Theo nhà tâm lý học Silvia Horvath, những người bị kẻ ái kỷ quyến rũ còn có đặc điểm chung là ít nói nhưng giàu lòng yêu thương; tận tâm với gia đình, bạn bè và sự nghiệp.
Theo nhà tâm lý học Silvia Horvath, những người bị kẻ ái kỷ quyến rũ còn có đặc điểm chung là ít nói nhưng giàu lòng yêu thương; tận tâm với gia đình, bạn bè và sự nghiệp.
2. Cuồng nhiệt (Love bombing)
Ngay trong những lần hẹn đầu tiên, kẻ ái kỷ đã cho đối phương tắm đẫm trong những lời đường mật. Họ coi bạn là tuyệt đối và khiến bạn cảm thấy bản thân vô cùng đặc biệt. Nhưng sự ngọt ngào này sẽ không kéo dài lâu bởi dần dần các dấu hiệu của NPD sẽ trở nên rõ ràng hơn.
Bác sĩ Steven Stosny cho biết: “Nếu bạn cảm thấy một mối quan hệ phát triển quá đường đột, nếu bạn thấy không thoải mái thì nguồn gốc tình cảm đã có vấn đề”.
Bác sĩ Steven Stosny cho biết: “Nếu bạn cảm thấy một mối quan hệ phát triển quá đường đột, nếu bạn thấy không thoải mái thì nguồn gốc tình cảm đã có vấn đề”.
3. Đóng vai kẻ đáng thương (Pity play)
Người ái kỷ thường nhắm đến đối tượng giàu tình cảm, dễ tổn thương, vì thế, khi tiếp xúc đối phương, kẻ ái kỷ thường biết cách tranh thủ sự cảm thông từ họ!
Người ái kỷ sẽ tỏ ra vô tội, thuật lại mối tình dang dở trước đây của mình, hoặc tuổi thơ từng bị đối xử tệ bạc. Đối với sự mở lòng quá chóng vánh này, bạn nên tỉnh táo xem xét. Có thể họ không nói dối hoàn toàn, nhưng mục đích của việc này vẫn rất đáng ngờ.
Người ái kỷ sẽ tỏ ra vô tội, thuật lại mối tình dang dở trước đây của mình, hoặc tuổi thơ từng bị đối xử tệ bạc. Đối với sự mở lòng quá chóng vánh này, bạn nên tỉnh táo xem xét. Có thể họ không nói dối hoàn toàn, nhưng mục đích của việc này vẫn rất đáng ngờ.
4. Thắp sáng đèn ga (Gaslighting)
Ánh đèn khí gas vốn mờ ảo, hư hư thực thực. Còn trong tâm lý học, “hiệu ứng đèn gas” (gaslighting) là nói tới một hình thức lạm dụng cảm xúc.
Gaslighting diễn ra rất chậm rãi. Tương tự như hiện tượng “nước ấm nấu ếch”. Nước sẽ ấm lên từ từ khiến ếch không nhận ra vì nó là động vật biến nhiệt, đến lúc quá nóng thì ếch đã bỏ mạng rồi.
Người ái kỷ cũng vậy. Ban đầu họ nói dối rất công khai, xem như lời bông đùa thoáng qua. Họ tâng bốc bạn lên, rồi hỏi bạn nghĩ rằng họ có phải là người xấu hay không… Những lằn ranh hư ảo khiến bạn bối rối và dần mất đi sự phán đoán chuẩn xác.
Nghiêm trọng hơn, có khả năng kẻ ái kỷ còn nói với gia đình và bạn bè rằng bạn không ổn, muốn ở một mình vào khoảng thời gian này. Đồng thời, họ nói với bạn “anh/em cần em/anh ở bên nhiều hơn” (còn nhớ chiêu “đóng vai đáng thương” chứ?). Dần dần, bạn bị tách ra khỏi người mà mình tin tưởng, giống như mất đi những tấm gương chân thật và chỉ còn lại ảo ảnh.
Gaslighting diễn ra rất chậm rãi. Tương tự như hiện tượng “nước ấm nấu ếch”. Nước sẽ ấm lên từ từ khiến ếch không nhận ra vì nó là động vật biến nhiệt, đến lúc quá nóng thì ếch đã bỏ mạng rồi.
Người ái kỷ cũng vậy. Ban đầu họ nói dối rất công khai, xem như lời bông đùa thoáng qua. Họ tâng bốc bạn lên, rồi hỏi bạn nghĩ rằng họ có phải là người xấu hay không… Những lằn ranh hư ảo khiến bạn bối rối và dần mất đi sự phán đoán chuẩn xác.
Nghiêm trọng hơn, có khả năng kẻ ái kỷ còn nói với gia đình và bạn bè rằng bạn không ổn, muốn ở một mình vào khoảng thời gian này. Đồng thời, họ nói với bạn “anh/em cần em/anh ở bên nhiều hơn” (còn nhớ chiêu “đóng vai đáng thương” chứ?). Dần dần, bạn bị tách ra khỏi người mà mình tin tưởng, giống như mất đi những tấm gương chân thật và chỉ còn lại ảo ảnh.
5. Phủ nhận và vứt bỏ ( Devalue and discard)
Cho đến khi bạn cảm thấy mình là người quan trọng nhất của người ái kỷ, họ đã hết ham muốn chinh phục.
Họ đã vắt kiệt tình yêu, thậm chí là tiền bạc, của cải nên sẵn sàng trút bỏ “vai diễn” của mình.
“Nạn nhân” cũng rất khó nhận được sự cảm thông từ bạn bè, gia đình, vì đã một thời gian không gặp, không biết cụ thể chuyện gì xảy ra (nhờ chiêu trò “gaslighting” nói trên).
Điều này khiến chúng ta – người ngoài cuộc – hiểu ra rằng, đôi khi sự tin tưởng của tình bạn rất quan trọng.
Đừng chỉ nghe lời nói phiến diện bên ngoài mà phải quan sát và trò chuyện với bạn mình nhiều hơn!
Họ đã vắt kiệt tình yêu, thậm chí là tiền bạc, của cải nên sẵn sàng trút bỏ “vai diễn” của mình.
“Nạn nhân” cũng rất khó nhận được sự cảm thông từ bạn bè, gia đình, vì đã một thời gian không gặp, không biết cụ thể chuyện gì xảy ra (nhờ chiêu trò “gaslighting” nói trên).
Điều này khiến chúng ta – người ngoài cuộc – hiểu ra rằng, đôi khi sự tin tưởng của tình bạn rất quan trọng.
Đừng chỉ nghe lời nói phiến diện bên ngoài mà phải quan sát và trò chuyện với bạn mình nhiều hơn!
6. Hút sạch (Hoovering)
Cuối cùng bạn đã thoát khỏi “bóng ma ám ảnh” từ kẻ ái kỷ, nhưng chính lúc đó họ sẽ trở lại.
Nên nhớ, kẻ ái kỷ là người yêu bản thân mình điên cuồng. Họ có thể từ bỏ bạn nhưng không cho phép điều ngược lại!
Họ sẽ xin lỗi vì tất cả mọi thứ và muốn làm lại từ đầu. Lúc ấy, ta nên bình tĩnh và khéo léo từ chối, đừng đạp lên vết xe đổ nữa. Sau đó, hãy bỏ kết bạn trên mạng xã hội, đổi số điện thoại khác và cảnh giác, dành thời gian nhiều hơn cho gia đình, bạn bè của mình.
Nên nhớ, kẻ ái kỷ là người yêu bản thân mình điên cuồng. Họ có thể từ bỏ bạn nhưng không cho phép điều ngược lại!
Họ sẽ xin lỗi vì tất cả mọi thứ và muốn làm lại từ đầu. Lúc ấy, ta nên bình tĩnh và khéo léo từ chối, đừng đạp lên vết xe đổ nữa. Sau đó, hãy bỏ kết bạn trên mạng xã hội, đổi số điện thoại khác và cảnh giác, dành thời gian nhiều hơn cho gia đình, bạn bè của mình.
Kết luận
Hãy luôn tin rằng sẽ có một người yêu bạn thật lòng, vì đó là bạn, là con người bạn chứ không phải vì những cuồng si đen tối!
Fanpage: Tại Đây!
Youtube: Tại Đây!
Spotify: Tại Đây!
Xem thêm về chủ đề nhận thức: Tại Đây!
Các câu hỏi tâm lý thường gặp: Tại đây!
